Common Sense Media‘ya göre, 8 yaş ve altındaki çocukların neredeyse yarısının kendi tableti var ve günde ortalama 2,25 saatini dijital ekranlarda geçiriyorlar. Bunu göz önünde bulundurursak dijital dünya çocukların dünyasında önemli bir etkiye sahip. Peki bu ekranlarda geçirilen süre, çocukların beynini nasıl etkiliyor?
2018’de National Institutes of Health (NIH) çalışmasından elde edilen veriler, ekran başında günde iki saatten fazla zaman geçiren çocukların dil ve düşünme testlerinde daha düşük puanlar aldığını ve yedi saatten fazla zaman harcayan çocukların daha da düşük puan aldığını gösteriyor. Ekran başında geçirilen bir gün sonrasında beynin eleştirel düşünme ve muhakeme bölgesi olan kortekste incelme yaşanıyor.
Dr. Jennifer F. Cross, “Bu verilerin ne anlama geldiğinden henüz emin değiliz, ancak ekranların ilgi odağını daraltarak ve diğer keşif, öğrenme araçlarını sınırlayarak çocuğun gelişiminin belirli yönlerini engelleyebileceğini varsayabiliriz” diyor.
Fazla ekran süresi erken çocukluk gelişimini nasıl etkiler?
Küçük çocuklar için, özellikle 3 yaşın altındakiler için gelişim hızlı gerçekleşmektedir. Küçük çocuklar çevrelerini keşfederek, yaşamlarındaki yetişkinleri izleyerek ve sonra onları taklit ederek öğrenirler. Aşırı ekran süresi, bir çocuğun öğrenmek için yapması gereken tipik günlük aktiviteleri gözlemlemesini ve deneyimlemesini engelleyebilir. Bu da genel gelişime zarar verebilecek bir tür “dar bakış açısına” yol açabilir.
Ebeveynleriyle yürüyen veya bebek arabasında çocuklara dikkat ederseniz, akıllı telefon veya tabletle oynayan çocuklar görebilirsiniz. Etraflarındaki hiçbir şeye dikkat etmezler. Bu sadece öğrenme yeteneklerini değil, aynı zamanda başkalarıyla nasıl etkileşime girdiklerini ve dil gelişimlerini de etkileyecektir.
Ekran süresi bir çocuğun öğrenme yeteneğini nasıl etkiler?
Araştırmalar, 2 yaşından küçük çocukların bir videodan deneyimleyerek öğrenmeye göre daha az şey öğrendiğini gösteriyor. Çocuklar 6 aylık olduklarında TV ekranını izlemeye elverişli olsalar da içeriği anlamaları genellikle 2 yaşından sonra oluyor.
Dil gelişimi 1 buçuk ve 3 yaş arasında hızlanır. Araştırmalar çocukların dili onlarla en iyi konuşan ve oynayan yetişkinlerle etkileşime girerek öğrendiklerini göstermiştir. İlkokul yıllarında çok fazla televizyon izleyen çocukların okuma testlerinde daha az başarılı olduklarına ve dikkat eksikliği gösterebileceklerine dair bazı kanıtlar da vardır.
Araştırmalar, çocuklarla karşılıklı diyalog içinde olmanın dil gelişimi ve sosyal etkileşim için son derece önemli olduğunu gösteriyor. Küçük çocuklarda dil ve iletişim becerilerini geliştiren şey, pasif dinleme veya tek yönlü etkileşim yerine gerçek hayatta yüz ifadelerini kullanma, tepki verme ve konuşmadır.
